Bir Startup Olarak Gezi Park Eylemi

Kabul, biraz tuhaf bir başlık oldu. Biraz siyaset de kokuyor gibi, ki bu aralar siyasetten uzak durmak hepimiz için zor.

Herkes bir şeylere taraf ve bağzı şeylere de karşı:) Ama bu yazı hakikaten Gezi Park’a tamamen girişimcilik gözünden bakmak için yazılmış durumda. Çünkü Gezi Park Eylemcilerinin yaptıkları pek çok yönden bir startupı andırıyor.

Ünlü girişimci ve yazar Steve Blank “The Startup Owners Manual” adlı etkileyici kitabında startup’ları “geçerli bir iş modelini aramak için kurulmuş geçici organizasyonlar” olarak tanımlar.

Blanks’a göre yenilikçi bir girişim ürününü, para kazanma modelini, üretim şeklini, yönetsel yapısını henüz tanımlamamış, çeşitli deneme-yanılma-araştırma yöntemleri ile kendi doğrusunu araştıran bir organizasyondur. Bu yönleriyle startuplar kurulu oyunculardan daha yaratıcı, daha hızlı ve daha çeviklerdir. Ayrıca öğrenme hevesleri ve kendilerini geliştirme kapasiteleri de yüksektir.

Öte yandan fikirler ilk başta ne kadar parlak gözükürlerse gözüksünler, startup’lar doğru modeli arama faaliyetlerinin sonucunda geçerli, sürdürülebilir ve büyütülebilir bir iş modelini bulamazlarsa batmaya mahkumdurlar. Buna karşın Linkedin, Facebook, Yemeksepeti örneklerinde olduğu gibi geçerli iş modelleri bulunursa, sıçrayarak büyüyen ve sektörlerindeki kurulu oyuncuları yerle bir eden olağanüstü şirketler ortaya çıkarlar.

Gezi Parkı eyleminin bugün geldiği nokta bu yönüyle tıpa tıp bir startup şirkete benziyor. Şu ana kadar kimi başarılı (örn: karanfil eylemi, duran adam), kimi de başarısız (örn:parkı boşaltmakta geç kalıp hükümete bir güç gösterisi yapma fırsatı sunmak) pek çok eylemle gelen Gezi Parkı hala arayışını sürdürüyor ve geleceği için bir yön belirlemeye çalışıyor.

Kendiliğinden ortaya çıkan ve merkezi bir yapısı olmayan geniş katılımlı bir hareketin yönünü bulmak da zorlanması aslında son derece doğal. Şu aralar çok sayıda parkta yapılan arama toplantıları bu çabanın belirtileri. Umarız ki bu çalışmalardan iyi bir sonuç çıkar ve nasıl bir yapılanma ile ilerleneceğine karar verilir. Türkiye siyasetinin taze bir soluğa ve Y Kuşağının temsiline çok ihtiyacı olduğu kesin.

Öte yandan ne yazık ki Gezi Park Eylemini bekleyen büyük bir risk var. Şöyle izah edeyim:

Biz startuplarda iki finansal göstergeyi dikkatle izleriz: “Available Cash” ve “Cash Burn Rate.” Yani sahip olunan nakit para rezervi ve nakiti yakma hızı. Henüz geliri olmayan bir startupta sadece bu iki göstergeyi izlemek yeterlidir. Ya startup nakiti bitmeden geçerli bir iş modelini bulur ya da batar. Tabii arada yatırımcıları ikna edecek yeni nakit girişleri yapmak da mümkündür. Ama gelir yaratamayan startup’lar sonunda batmaya mahkum olurlar.

Bir siyasi hareket olan Gezi Park Eyleminin’de izlemesi gereken en önemli göstergelerin “Katılımcıların Motivasyonu” ve bu motivasyonun “Düşme Hızı” olduğu söylenebilir. Yaz tatillerinin yaklaştığı önümüzdeki aylar, katılımcıların motivasyon seviyesini düşürecektir. Duran adam ve karanfil eylemlerini startuplardaki ara nakit girişleri gibi görmek mümkün. Ama sürekli olarak böyle eylemler yapmak çok da fizibilitesi olan bir şey değil ve ciddi de riskler içeriyor.

Gezi Parkı Eylemcilerine önerim, kısa bir süre içinde yol haritasını netleştirmeleri ve katılımcılarını siyasi oluşumlarını kurmak konusunda harekete geçirmeleri.

Belki belirledikleri yol haritası mükemmel doğrulukta olmayacak… Ama zaten startupların yapısında deneme-yanılma-öğrenme döngüsünü hızlı bir şekilde döndürmek var. Aksi halde en değerli kaynak olan katılımcı motivasyonun sönmesi riski son derece yüksek.

Bora Özkent

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s