Haddini Aş Hikayeleri 3: Jack Ma

(Okuma Süresi: 5 Dakika)

Yaşamı boyunca birçok başarısızlık yaşayan, ilkokulda, ortaokulda, üniversitede sınavları zar zor geçen, iş başvuruları sürekli reddedilen ama hedefine giden yolda asla yılmayan gariban bir adam haddini öyle aşıyor ki, dünya devi bir e-ticaret şirketi kuruyor ve Çin’in en zengin iş adamı oluyor. Alibaba’nın kurucusu Jack Ma’dan bahsediyorum.

1964 yılında Çin’in güneydoğusundaki Hangzhou’da dünyaya gelen Ma, bir abisi ve bir kız kardeşiyle Komünist Çin’in Batıdan izole olduğu dönemlerde, yoksulluk içinde büyüyor.

Jack,12 yaşlarındayken İngilizceye büyük ilgi duymaya başlayıp öğrenmeye karar veriyor ve bu amaçla her sabah erkenden kalkıp yaşadığı yere gelen turistlere ücretsiz olarak rehberlik edip şehri gezdiriyor. Bu işi 8-9 yıl boyunca ücretsiz olarak yapıyor. Çünkü İngilizce öğrenebileceği hiçbir yer yok… Ne bir kitap ne bir okul. 

Bir röportajında hayatının bu dönemiyle ilgili şunları söylüyor Jack Ma: “Bu turistler hayatımı değiştirdiler. Çünkü 9 yıl boyunca bana anlattıkları her şey okulda ve ailemden öğrendiklerimden çok farklıydı. Artık bir alışkanlığım var. Her ne okur ya da duyarsam, aklımı kullanıyorum, 2 dakika üzerine düşünüyorum” diyor.

Reddedildikçe Güçlenen Bir Adam

Jack, girdiği ilkokul sınavlarında 2 kez, ortaokul sınavlarında 3 kez başarısız oluyor. Üniversite sınavını ise ancak 3. Denemesinde kazanıyor. Ergenliğinden beri ilgi duyduğu İngilizce öğretmenliği bölümüne giriyor.

Eğitim hayatındaki bu başarısızlıkları iş hayatında da bırakmıyor peşini. İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başlamadan önce, başvurduğu yerlerden onlarca kez ret yiyor. Polis olmak için başvuruyor önce, 5 kişinin başvurduğu, 4 kişinin alınacağı pozisyona tek giremeyen o oluyor.

KFC Çin’e ilk giriş yaptığında, çalışmak için aralarında Jack Ma’nın da bulunduğu 25 kişi başvuruyor. 24 kişi işe alınıyor, reddedilen sadece Jack oluyor.

Onu sürekli reddeden bir diğer kurum da Harvard. Hayatı boyunca tam 10 kez Harvard Üniversitesi’ne başvuruda bulunuyor ve hepsinde de ret cevabı alıyor.

Bugün bizlere “Asla pes etme. Bugün zor, yarın daha zor olacak ama yarından sonra güneşin doğuşunu göreceksin.” Diye öğütlerde bulunan bir adamı bunlar yıldırabilmiş midir sizce? Tabii ki de hayır.

İnternetle Tanışır ve Hayatı Değişir

95 yılında ilk defa tercümanlık yapmak için Amerika’ya gidiyor Jack ve burada bir arkadaşının ‘’bak bu internet’’ demesiyle internetle tanışıyor. Fakat başta neden bahsettiğini anlamıyor, hatta bilgisayara dokunmaya bile çekiniyor. Çünkü o zamanlar bilgisayarlar Çin’de çok pahalı. Yanlış bir şey yapıp bozmaktan korkuyor. Bunun üzerine arkadaşının istediğin şeyi arat deyip ısrar da etmesiyle ‘’bira’’ yazıp aratıyor. Karşısına birçok ülkeden biralar çıkıyor ama bir türlü Çin’den çıkmıyor. Daha sonra Çin diye aratıyor, yine bir şey çıkmıyor. Bunun üzerine hayatının sorusunu soruyor: ‘’Neden biz de Çin üzerine bir şeyler yapmıyoruz’’.

Önce İngilizce tercüme üzerine bir web sitesi açıyor. Güzel tepkiler gelse de pek başarılı olamıyor bu girişiminde.

Bir süre sonra 17 arkadaşını topluyor Jack ve kurduğu ‘’Alibaba.com’’ girişimine yatırım yapmaları için onları ikna ediyor.

Jack Ma’nın Alibaba’yı kurarken, 1999 yılında ekibine yaptığı etkileyici konuşma, daha o zamanlar bugünleri planladığını gösteriyor aslında:

Alibaba İsmi Nereden Geliyor?

İsim bulma süreci, yine bir Amerika seyahati sırasında gerçekleşiyor. Amacı, markasını global bir marka yapmak olduğu için ismin de herkes tarafından bilinen global bir isim olmasını istiyor. Bir gün San Francisco’da öğle yemeği yerken aklına Alibaba ismi geliyor ve ilk olarak restorandaki garson kıza Alibaba’yı bilip bilmediğini soruyor ve kız ‘’elbette, açıl susam açıl’’ cevabını veriyor. Sonrasında yolda gördüğü 20 kişiye daha soruyor ve hepsinin Alibaba ve Kırk Haramiler’den haberdar olduğunu görünce bu isimde karar kılıyor Jack.

Alibaba Nasıl Dünya Markası Oldu?

Alibaba, müşterilerin ihracatçılarla doğrudan alışveriş yapmasını sağlıyordu. Bu yüzden kısa süre içinde dünya çapında büyük ilgi görüp birçok üye kazansa da şirket ilk 3 yıl hiç para kazanamıyor. Hatta bir gün restoranda yemek yiyip hesabı ödemek istediğinde garson hesabın çoktan ödendiğini ve onun için bir not bırakıldığını söylüyor. Notta şöyle yazıyor: ‘’Ben sizin platformunuzun kullanıcısıyım. Sizin sayenizde çok para kazanıyorum. Sizin de hiç para kazanmadığınızı biliyorum. Bu yüzden yemeğiniz benden.’’

O dönemlerde ödeme konusundaki yasal prosedürler de engeller çıkarıyorken, yapacak bir şeyler arayışındayken, yeni bir vizyon kazanmak için Davos’a geliyor ve bir liderlik oturumuna katılıyor Jack. Panel bittikten sonra ilk iş arkadaşlarını arayıp acilen aksiyon almaları gerektiğini söylüyor. O konuşma sonrası ‘’Ali Pay’’ ödeme sisteminin temelleri atılıyor.  Bu ödeme sistemi gerçekleştirildiğinde insanlar çok aptalca bir fikir olduğunu söylemiş olsalar da bugün 800 milyona yakın kullanıcısı var.

Şunu da söylemek gerek, Jack Ma şirketine finansman ararken birçok Amerikalı yatırım fonu tarafından, bu modelin tutması imkânsız, saçmalık, bu adam deli diyerek reddediliyor. Hatta Times’a ilk haber olduğunda ondan ‘’deli Jack’’ diye bahsediyorlar.

Peki Jack’in tepkisi ne olmuştur dersiniz tüm bunlara? “Delilik iyidir. Biz deliyiz ama aptal değiliz” diyerek ekliyor: “Herkes benim fikirlerime katılsaydı zaten şansım olmazdı”

100 bin dolarlık servetle kurduğu Alibaba, sonrasında SoftBank, Goldman Sachs gibi şirketlerden yatırım alıyor.

Asla durmak bilmedi Jack. Yolunu çizmişti ve ne kadar olumsuzlukla karşılaşırsa karşılaşsın ayrılmıyordu bu yoldan.

Yıl 2003… eBay’e rakip olarak TaoBao isimli alışveriş sitesini kurdu. Şirketin hızlı büyümesi eBay’in dikkatini çekti ve eBay bu siteyi satın alma teklifinde bulundu. Ancak kabul eder mi deli Jack? Etmedi.

Yıl 2005… Yahoo, Alibaba’ya %40 hisse karşılığında 1 milyon dolarlık bir yatırım yaptı. Bu, o dönem Çin’deki eBay ile mücadele etmeye çalışan Alibaba için müthiş bir olaydı.

Alibaba’yı kuran, karşısına çıkan zorluklara karşı asla boyun eğmeyen, hatta daha da güçlenen Jack Ma, bu siteyi dünya çapında 24 bin çalışan ve 10 binden fazla ortak şirketi olan bir e-ticaret devi haline getirdi. 2013 yılında ise yerini gençlere bırakmak istediğini söyleyerek CEO’luk görevinden istifa etti. Bugün yönetim kurulu başkanı olarak çalışmaya devam ediyor.

 Sonuç olarak:

  •  Jack Ma’nın dairesinde 17 kişiyle başlayan ekip bugün 4 koca kampüste 30 bin kişiyle yoluna devam ediyor.
  • Alibaba’nın marka değeri 100 milyar doların üzerinde.
  • Çin’de doğrudan ve dolaylı olarak 14 milyon kişiye iş imkânı sağlıyor.
  • Siteye günde 100 milyon kişi bir şeyler satın almak için giriyor.
  • Jack Ma, Çin’in en zengin, dünyanın ise en zengin 33. Kişisi.
  • Jack Ma, Forbes’a kapak olmuş ilk Çinli iş adamı.

Hayat bir yolculuk. Başarısızlıklar, hatalar, hayal kırıklıkları hep olacak. Önemli olan bizim bunları nasıl karşıladığımız. Ve bu hayat her zaman mücadele eden, inandığı şeyin arkasından sonuna kadar duran, kararlı insanlarla beraber. İşte Jack Ma’nin hikayesi bize tam olarak bunu anlatıyor.

Bir Cevap Yazın