Üçüncü Türden Tehlikeli Yakınlaşmalar: Startuplar ve Büyük Kurumlar

MV5BMjA1MTIyMjczMV5BMl5BanBnXkFtZTgwNTQ1NzE2NzE@._V1_.jpgİnovasyon dünyasında son akım büyük kurumların içinde girişimci (startup) takımları yaratmak. İşleyiş kabaca şöyle:

  • kurumun içinden bir takım oluştur,
  • bu takımı yalın girişimcilik (lean startup) metodolojileri konusunda eğit,
  • çalışanlar arasında yarışmalar düzenleyerek fikirler oluştur,
  • takımın metedoloji konusunda tecrübeli dış mentorlar ata,
  • takımı kurumsal prosedürlerden geçici olarak kurtar,
  • yoğun bir çalışma ile fikirleri yalın girişimcilik ilkelerine göre geliştir,
  • sonunda fikirleri üst yönetime sun,
  • onay alan fikirleri işe dönüştür.

Temel olarak son derece doğru bir yöntem. Madem startuplar inovasyon konusunda daha hızlılar, onların tekniklerini uyarlamaya çalışmak da fayda var. Ben de sık sık bu tür projelerin içinde yer alıyorum.

Ama…

Read more

“Yaşlılar Yaratıcı Olmazlar”mış… Hadi Oradan!

alfred-hitchcock-www-cinematheia-com_Yaşım yavaştan 50’ye dayandığından mıdır nedir, sadece gençlerin inovatif olabileceği söylendiğinde tüylerim diken diken oluyor.

Evet kabul gençlerin beyni daha hızlı çalışıp daha yeni bağlantıları daha kolay kurabiliyor. Gençlerden yaratıcılık patlamaları beklemek doğal.

Ama tecrübenin, yıllara yayılan deneme-yanılma-öğrenme süreçlerinin yaratıcılığa hiç mi katkısı yok yahu?

Read more

Otomobil Endüstrisi Yerle Bir Oluyor…

1-unbundling-carSefer paylaşımı siteleri, oto-pilotlu araçlara dayanan servisler,  saatlik araç kiralama hizmetlerinin yaygınlaşması…

Bütün bunlar otomobil endüstrisini yıkacak inovasyonlar, girişimler.

Taa ZipCar’dan beri anlatıyorum, kimseleri inandıramıyorum otomobil sektörünün yıkılacağına.

Ama yıkım başladı, hem de ne başladı…

Yeni bir araştırma Amerika’lıların %9’unun son bir yıl içinde bir daha satın almamak üzere otomobillerini sattıklarını ortaya koyuyor. Bu öncü kitle otomobil sahipliği yerine ihtiyaç duydukça kullanacakları servisleri tercih etmişler.

Şu anda Amerika’da 163 milyon otomobil var. 2030’da bu sayının 44 milyona düşeceği öngörülüyor.

Ne yıkım ama?

Sizin sektörününüzün dijitalleşmenin yıkımından etkilenmeyeceğine gerçekten inanıyor musunuz?

Her sektörde oyun değişiyor.

Siz hazır mısınız?

İnovasyon Tutkusu İçin “Anlam” Şart!

 

maxresdefault

Büyük kurumlarda iyi fikirlerin hayata geçirilememesinin bir çok nedeni var. Bugün sadece birinin üzerinde duracağım: “Anlam Yoksunluğu”

İnovatif fikirleri hayata geçirecek olan biz fanilerin duygusal ve psikolojik ihtiyaçlarımızın en temelinde “bir anlam üretmek” yatıyor. Yaptığım iş neye hizmet ediyor sorgulamasıyla başlayan süreç, “ben neden varım, ne yapıyorum”a kadar giden felsefi bir boyuta erişebiliyor.

Yapılan araştırmalar, 21. Yüzyıl insanının en büyük derdinin anlam arayışı olduğunu öne sürüyor. Anlam üretmek bu kadar temel bir ihtiyaçken, büyük bir tutuluyla çalışmayı gerektiren inovasyon bundan nasıl kopuk olabilir ki?

Bugün başarılı inovasyonlar yapan şirketleri incelediğimizde çalışanlara fikirlerin hayata geçmesiyle oluşacak anlamları çok güçlü bir şekilde anlattıklarını görüyoruz.

Read more

İnovasyon İçin Kurumlarınızda Hamamböceklerine İhtiyacınız Var

AMER COC

İnovasyon çok zorlu yolculuk. Hata yapma, başarısızlığa uğrama ihtimaliniz çok yüksek.

İş modeliniz yanlış olabilir, pazar büyüklüğünü abartılı tahmin etmiş olabilirsiniz, teknolojiniz çalışmayabilir, yatırımcılar fikrinizi itici bulabilirler… Yüzlerce nedenden başarısız olabilirsiniz.

Hamamböceği gibi olmak bu nedenle çok önemli.

Okuduğum ilginç bir makalede AirBnb fikrinin ünlü girişim hızlandırma merkezi Y Combinator tarafından red edilmek üzereyken yaşanan ilginç bir tesadüfle nasıl geriye döndüğünü anlatıyor.

Read more

İnovasyon Kültürü Yaratmak Neden (Neredeyse) İmkansızdır?

slave.png“İnovasyona çok önem veriyoruz” diyen yöneticilerin “bu amaçla kurumsal kültürümüzü değiştireceğiz, inovasyonu en önemli değerimiz haline getireceğiz” tadında konuşmalarına sık sık denk geliyorum.

Palavranın da böylesi!..

Yukarıdaki türden laflar eden bir yöneticinin -çok iyi niyetli de olsa- kurumunu inovasyon konusunda bir adım ileriye götürmesi imkansızdır. Tam tersine bu tür yolculuklara çıkan yöneticiler inovasyon kavramının içinin boşalmasına neden olur, hatta olacak inovasyonu da engeller, insanları safsataları ile bıktırırlar.

Read more

Kadınların Ev İşi Çilesi Bitmiyor, Nerde Bu İnovatörler?

İnovasyonun tanımında müşteri problemlerine çözümler getirmek var. Ev işleri ile uğraşan kadınlar toplumda çok büyük bir kitle oluşturduklarına göre, onların problemlerini çözmek büyük inovasyon fırsatları yaratabilir.

Elektrikli ev aletleri ev işlerini kolaylaştırmak ve kadınlara zaman kazandırmak için tasarlanırlar, öyle değil mi? Elektrikli ev aletlerinin kullanımın artmasının insanların boş zamanlarında artışa neden olması beklenir doğal olarak.

Ama gerçekler farklı.

Read more

Müşteri Deneyimine Yatırımın 10 Finansal Getirisi

Müşteri memnuniyetinin önemli olduğunu her yönetici bilir. Ama mesele müşteri deneyimini mükemmelleştirecek projelere parasal yatırım yapmaya gelince herkes pek bir cimrileşir.

Bu ikircikli davranışının nedeni gayet basit: Yatırılacak paranın somut ve hesaplanabilir, artacak müşteri memnuniyetinin finansal getirisinin ise soyut ve hesaplanamaz olması. Yöneticilerin somut rakamlara odaklanması boşuna da değildir, onların performansı da bu rakamlar üzerinden ölçülür.

Jeff Toister tarafından yazılmış 13 Ways To Calculate The True Cost of Customer Service adlı makalede bu problemi aşmak için 13 finansal göstergeye odaklanmanız öneriliyor. Ben Toister’in önerisini biraz basitleştirerek aşağıdaki 10 finansal göstergeyi hesaplayabilirseniz, müşteri deneyimi konusunda yapılacak yatırımları rasyonalize etmeniz ve yöneticileri ikna etmeniz kolaylaşır diyorum. Read more

Avatar, Titanic, Olağanüstü Başarı, Olağanüstü Emek, James Cameron…

Avatar ve Titanic gelmiş geçmiş en çok gişe hasılatı yapan iki film olma özelliklerini koruyorlar hala. Avatar 2.8 Milyar dolarlık, Titanic ise 2.2 Milyar dolarlık hasılatlara ulaşmış muazzam başarı hikayeleriler. Özellikle Titanic’in ne kadar eski bir film olduğunu düşünürsek başarısını daha da çok takdir edebiliriz.

Pek bu iki dudak uçuklatıcı derecede başarılı filmin ortak özellikleri ne? Yönetmenleri James Cameron tabii ki. Daha doğrusu James Cameron’un kişiliğinde somutlaşan olağanüstü çalışma, detaylara inanılmaz özen ve yaratıcılığın sınırlarını zorlama tutkusu…

Bu aralar ilgiyle okuduğum Hikaye Tasarımı (Daren McColl & Gaston Legorburu / MediaCat) adlı kitapta Cameron’un Titanic ve Avatar’ın üretimi sırasında yaptıklarını öğrenme şansını buldum ve hem kendisine hem de filmlerine saygım daha da arttı.

Read more

Müşteri Odaklılık Yalan Testi Mektubu

Duvarlarında “müşteri odaklılık en birinci değerimizdir” yazmayan şirket kalmadı iş aleminde. Büyük kurumlar palavracılığı zaten severler, müşteri odaklılık ise en sevilen palavralardan.

Aslında “müşteri” kelimesini kullanmak bile hata bana kalırsa. Onun yerine “insana” odaklanmaya ne dersiniz?

Çünkü sizin müşteri diye çağırdığınız ve yürüyen birer cüzdan olarak gördüğünüz varlıklar birer insanlar. Belki sizin için birer istatistik onlar ama aslında birer insanlar. Ve eğer insanlara insan gibi davranırsanız onlar da size iyi davranırlar. Bu kadar basit.

Read more

Çekirdek İşe Odaklanmak Tehlikelidir

Herhalde strateji literatüründe en çok yer etmiş, strateji danışmanlarının ağzına en çok pelesenk olmuş kavramdır “çekirdek işe odaklanmak”.

Çekirdek işe odaklanmanın temel mantığı bir işletmenin kaynaklarını tek bir alandaki gelişime ayırması, bu sayede hem uzmanlaşmanın sağlanması, hem artan verimlilik sayesinde karlılığın artması, hem de markanın müşterilerin gözünde o alanın dominant oyuncusu haline gelmesi şeklinde özetlenebilir.

Ülkemizin birbirinden farklı ve bağlantısız bir sürü konuda at koşturan holding yapılanmalarını ya da tekstilden kazandığı parayla inşaat işine girmeyi büyük iş adamlığı sanan tipik girişimci profilini düşünürseniz, çekirdek işe odaklanmanın oldukça akıllıca bir strateji olduğunu kolaylıkla anlayabilirsiniz.

Read more

Müşteri Deneyimi Tasarımının Özü: Düşük Değerli Etkileşimleri Yok Etmek

Pek çok şirkete müşteri deneyimi tasarımı konusunda eğitimler veriyorum. Bu konuda oldukça geniş tecrübeye ve metodolojik bilgiye de sahibim. Hatta müşteri deneyimi yönetimi konusunda iki de kitabım var.

Ama itiraf etmem gerekir ki, Amerika’lı gözlük perakendecisi Warby Parker’in CEO’su olan Neil Blumenthal’in iyi bir deneyim tasarımının en temel ilkesini sığdırdığı kısa ve özlü cümleye hayran kaldım, ben neden bu kadar özlü bir şekilde derdimi ifade edemedim diye hayıflandım.

Blumenthal “Müşterilerimizle düşük değer yaratan etkileşimleri azaltıp, yüksek değer yaratan etkileşimleri artırmaya çalışıyoruz” diye özetliyor şirketlerinin deneyim tasarımı ilkesini.

Read more

Montenegro’ya Cennet Betona Teslim Olmadan Gidin

kotor-slider-01

Kızımı sömestr tatilinde Montenegro’ya (Karadağ) götürdüm.

İtiraf etmem gerekirse hem ziyaret, hem ticaretti amaç. Bir iki arkadaşımdan iyi gayrimenkul yatırım fırsatları olduğunu duymuştum. Bir de oldukça düşük maliyetlerle şirket kuranlara hızlı oturma izni çıkarıldığı söyleniyordu. Memleketimizin durumları malum, incelemek istedim Montenegro’yu.

Türkçe ismiyle Karadağ’ın doğasına denilecek söz yok. Dağların dimdik yamaçlarla denizle buluştuğu ülkenin kıyıları boyunca öyle çok güzellik var ki, insan fotoğraf çekmeye doyamıyor.

Read more

Bir İşine Özen Şaheseri: La La Land

la-la-land-afis

Bazı insanlar işlerini o kadar özenerek yapıyorlar ki, sonunda ortaya koydukları ürünün kaçınılmaz bir kaderi oluyor: “Şaheserlik” mertebesine yükselmek.

Bir önceki eseri Whiplash’de caz davulcusu olma yolundaki bir gencin inanılmaz mücadelesini nefes kesici bir filme dönüştüren yönetmen Damien Chazelle, La La Land (Aşıklar Şehri) ile pek çoğumuzun pek de hoşlanmadığı bir türe, yani müzikale, yepyeni bir soluk getiriyor ve kelimenin tek anlamıyla “büyüleyici” bir deneyim yaşatıyor izleyicisine.

Whiplash ve La La Land’in genetik kardeşler olduğu çok açık. Her ikisinde de sanat aşığı gençlerin hayallerine ulaşmak için giriştikleri ümitsiz, yorucu ve yıldırıcı serüvenlere tanık oluyoruz. Ama Whiplash’in sert atmosferinin tersine La La Land aşk, müzik, estetik, romantizm ve şıklık dolu, kelimenin tam anlamıyla büyüleyici bir dünyanın içinde anlatıyor hikayesini. Read more

Düşman Kardeşler: İnovasyon ve Alışkanlıklar

Biz insanlar alışkanlıklarımızın kölesiyiz.

Yapmayı bir kez iyi öğrendiğimiz şeyleri yapmaya, artık üzerinde hiç kafa yormadan kullanabildiğimiz ürünleri kullanmaya ve bir şekilde alıştığımız markaları satın almaya bayılıyoruz.

Yeni şeyler öğrenmektense, harika olmasalar da, iyi bildiğimiz eski şeylere sadık kalmak, alıştığımız davranışlarımızı devam ettirmek genlerimize işlenmiş bir davranış kodu adeta.

Alışkanlıkların hayatlarımızda bu kadar güçlü bir rol oynamasının nedeni  gayet basit: Enerji tüketimimizi minimize etme çabamız…

Read more

Apple’de Ters Giden Bir Şeyler Var!

Süper karlı ve hala peynir ekmek gibi telefon satan dünyanın en değerli şirketi hakkında olumsuz yorum yazmak biraz ters gelebilir size.

Ama yıllardır olağanüstü ürünlerini büyük bir keyifle kullandığım ve fanatik müşterisi olduğum Apple’in iyiye gitmediğini kendi deneyimlerimle hissediyorum.

Evet son aldığım Apple ürünü olan IPad Pro müthiş bir ürün (saçma sapan kalemi hariç) ama onun dışındaki Apple ürünleri ile olan ilişkilerimde hızlı bir bozulma var. Eski özenli müşteri deneyimini ve harika tasarımları bulamıyorum artık Apple’de. Read more

Çok Başarılı Girişim Fikirlerinin Üç Özelliği

Hangi girişim fikirlerinin büyük potansiyel taşıdığını, hangilerinin ise batmaya mahkum olduklarını tahmin etmek oldukça zor bir zanaat. En başarılı startup yatırımcılarının bile sık sık hata yaptıklarını ve en olmadık fikirler için para batırırken, sonradan harika birer işe dönüşe girişimlere başlangıç aşamasında burun kıvırdıklarını bizzat gözlemleme şansım oldu.

Tecrübem ve girişimcilik konusunda araştırmalarım başarılı bir girişim fikrini tespit etmek için üç kriterin kritik önemde olduğunu gösteriyorlar bana. Tabii ben de pek çok yatırımcı gibi yanılıyor olabilirim. Yine de bu üç kritere birden sahip olan fikirlerin şanslarının daha yüksek olduğunu söyleyebilirim.

1-Kurucuların Kendi Problemlerini Çözmeye Çalışmaları Read more

Üniversitede Girişimciliği Değil “Doğru Dürüst” Şeyleri Öğrenin

 

Koç Üniversitesi MBA programında girişimcilik dersleri veriyorum son 5 yıldır.

İş hayatımın en zevkli deneyimi gencecik insanlarla girişim fikirleri üzerine çalışmak, bazı fikirlerin gerçek birer işe dönüştüğünü, bazılarının ise başarısız olduğunu fakat öğrencilerim için büyük öğrenme fırsatları yarattıklarına şahit olmak.

Gelgelelim bu dersi vermekten ne kadar zevk alsam da, öğrencilerime “ya ne işiniz var girişimcilik dersinde, gidip doğru dürüst bir şeyler öğrensenize!” demekten de alıkoyamıyorum kendimi. Çünkü bana kalırsa üniversite girişimcilik öğrenmek için değil, “doğru dürüst” bir şeyler öğrenmek için muazzam imkanlar sunan bir yer.

Read more

Büyük Bir Fikre Değil, Size Özgü Bir Fikre İhtiyacınız Var

 

Girişimcilik hayalleri kuran pek çok kişi büyük bir fikrin peşindedir. Kimsenin daha önce düşünmediği ama büyük pazar potansiyeli olan bir fikrin…

Eh, bu kadar büyük bir fikri bulmak da pek kolay olmadığına göre oturduğumuz yerde oturmaya devam etmek daha akıllıca olacaktır.

Hele hele bir beyaz yakalıysanız ve tatlı tatlı damlayan bir maaşınız varsa sizi bir anda çok zengin edecek dev bir fikri bulmadığınız sürece salla başı al maaşı denkleminden asla vazgeçmemek gerekir öyle değil mi? Read more

Yaş 45, Yolun Başı, Yeni Şeyler Öğrenmenin Tam Zamanı…

article-2147643-13355863000005dc-184_634x436

Ömrünüzün bir sonunun olduğunu bilmemiz ama ne zaman öleceğinizin belirsizliği insanoğluna lütfedilmiş en büyüleyici çıkmazdır belki de.

Epeyce felsefi tartışmayı da kaldıracak bir çıkmaz bu, ama o tür derin tartışmalara girmek beni aşar. Ben sadece iş hayatı boyutunda ele alacağım meseleyi.

Bugün bir okurumla görüştüm. Bloğumdaki yazılarımdan cesaret alıp benimle iletişime geçen 25 yılın üzerinde devlet hizmeti olan bir kamu çalışanı ile.

Read more